25-02-11

Taalprobleem: "dat" of "wat"?

Er is een tendens om het verwijzend voornaamwoord "dat" te vervangen door "wat".
Taalboekjes keuren het soms niet eens meer af.
In welke gevallen kun je zonder blikken of blozen de w-vorm gebruiken?

1 Na een onbepaald woord als "iets", "niets", "alles" en "het enige"

Als er iets is wat ik ken, is het de uitslag van de lotterij.
Er is niets wat hij niet voor elkaar krijgt.
Nadat hij alles had verwezenlijkt wat hij wou bereiken, verveelde hij zich stierlijk.

2 Na een voornaamwoord (dat, datgene)

Het is dat wat hij heeft gezegd, wat me heeft verontrust.

3 Na een bijvoeglijk naamwoord dat zelfstandig gebruikt is.
Meestal is dat zelfstandig gebruikt bn dan in de overtreffende trap gebruikt.

Het bevreemdendste wat ik ooit heb gelezen, was "Het einde van de eeuwigheid".
Het langste wat ik ooit las, was de serie Shaman King.

4 Na een telwoord of een rangtelwoord

Het eerste wat ik ooit las, waren de avonturen van Blake en Mortimer.
Het derde wat verscheen, was het laatste wat we zagen.

5 Als "dat" verwijst naar een hele zin

De uitgeverij bracht in korte tijd duizenden titels uit, wat de hele markt verstikte.

6 Als het antecedent van "wat" niet genoemd is

Wat ze ook hebben gezien, we zullen het nooit weten.

14:12 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (2) | Tags: betrekkelijk voornaamwoord, gebruik, dat, wat, datgene | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Print | |