13-06-08

Taalprobleem: veel - vele

GOED Door de dood van de president steken er veel moordtheorieën de kop op...
GOED Door de dood van de president steken er veel moordtheorieën de kop op...

VERKLARING
Nog een goed-goed-combinatie.
Het hangt er vanaf wat de spreker of schrijver wil uitdrukken.
In sommige gevallen is "vele" echter niet mogelijk.
Tussen "veel" en "vele" is er in de meeste gevallen alleen een stijlverschil.
"Veel" is de neutrale vorm, "vele" wordt vooral gebruikt in schrijftaal en heeft een wat formeler karakter. In de uitspraak kan "vele" ook gebruikt worden om extra nadruk te leggen.

In sommige contexten kan de keuze voor een van beide vormen een subtiel betekenisonderscheid weergeven. Met de verbogen vorm "vele" wordt dan meer de nadruk gelegd op de afzonderlijke onderdelen binnen een geheel, terwijl "veel" het aantal of de groep als geheel benadrukt.

In de volgende zinnen zijn beide vormen mogelijk:

  • Jenny had vele redenen om bij Peter weg te gaan (verscheidene redenen)
  • Jenny had veel redenen om bij Peter weg te gaan (een groot aantal)

In de hier volgende zinnen, daarentegen, waar duidelijk de nadruk gelegd wordt op het (grote) aantal, lijkt "vele" dan weer twijfelachtig of zelfs uitgesloten:
  • Pipi Langkous heeft rood haar en veel sproeten. ("vele" is uitgesloten)
  • David heeft gisteren veel aandelen gekocht. ("vele" is twijfelachtig)
Meer hier.

10:00 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

12-06-08

Taalprobleem: beeldende kunsten

FOUT Hij was al vanaf zijn prilste jeugd gegrepen door plastische kunsten.
GOED Hij was al vanaf zijn prilste jeugd gegrepen door beeldende kunsten.

VERKLARING
"Plastische kunsten" is een gallicistische vertaling van het Franse "arts plastique". De normale term is "beeldende kunsten".

10:15 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

11-06-08

Geen spellingwijziging in 2015?

Geen nieuwe spelling in 2015

Kamerlid Schinkelshoek is blij met het besluit van de Taalunie.

Er komt geen nieuwe, grote spellingsherziening van het Nederlands in 2015, zo heeft de Taalunie op aandrang van het CDA besloten. Tijdens een vergadering van de interparlementaire commissie van de Nederlandse Taalunie in Den Haag heeft de voorzitter van het comité van ministers, de Vlaamse minister Anciaux, het CDA verzekerd dat een ingrijpende spellingshervorming bij de volgende ronde achterwege zal blijven. "Bespaar ons een nieuw spellingsaanpassing", zei Schinkelshoek. "In Nederland zijn we nauwelijks bekomen van de vorige. We zitten niet te wachten op een nieuwe."

De Nederlandse Taalunie, een officiële samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen, werkt volgens een vast schema: eens in de tien jaar wordt bezien of de spellingsregels aan herziening toe zijn. Volgend jaar zou beslist moeten worden over de voorbereiding van de ronde voor 2015. Schinkelshoek ziet er niks in, maakte hij in Taalunie-verband duidelijk. "Laten we onze taal eventjes met rust laten", zei hij. "Niet alleen om iedereen te laten wennen aan de laatste veranderingen. Maar vooral ook om de historische keten - kunnen volgende generaties onze klassieken nog wel lezen? - niet te verbreken."

Minister Anciaux kwam aan Schinkelshoeks wensen tegemoet. Als er in 2015 iets gebeurt, zal het niet meer zijn dan het "toevoegen van nieuwe Nederlandse woorden en uitdrukkingen" aan de officiële woordenlijst, zei hij.

Bron: Taalpost.

17:43 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: spelling, taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

Taalprobleem: hij wil

FOUT Hij wilt de nieuwe cd van David Bowie kopen.
GOED Hij wil de nieuwe cd van David Bowie kopen.

VERKLARING
"Willen" is een onregelmatig werkwoord.
De normale vervoeging is: ik wil - jij wilt - hij wil.
Dat is tamelijk verwarrend, omdat soms "jij wil" voorkomt, maar dat is eigenlijk niet goed.
"Hij wil" daarentegen is wel goed.

10:00 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

10-06-08

Taalprobleem: "dit keer" of "deze keer"

GOED Dit keer is het mijn beurt om jou te gebruiken.
GOED Deze keer is het mijn beurt om jou te gebruiken.

VERKLARING
Inderdaad: twee keer 'goed'.
"Keer" kan in de betekenis van "het gebeuren van iets als zich herhalend voorgesteld" (synoniem voor "maal") zowel mannelijk als onzijdig gebruikt worden.
De Van Dale van 2005 geeft zowel "dit keer" als "deze keer".
Het verschil tussen 'Dit keer kwam hij op tijd' en 'Deze keer kwam hij op tijd' is meer een stijl- dan een betekenisverschil.
Als u liever "deze keer" zegt dan "dit keer" is daar niets op aan te merken.

10:45 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

09-06-08

Taalprobleem: kleuren en koppeltekens

FOUT De zwartwitfilm bracht bij de oudgediende allerlei herinneringen naar boven.
GOED De zwart-witfilm bracht bij de oudgediende allerlei herinneringen naar boven.

VERKLARING
De zwart-witfoto's zijn foto's die twee kleuren hebben, nl. wit en zwart.
Een kleurennaam zoals "roodbruin" daarentegen, gaat over een kleur bruin die naar rood neigt, in tegenstelling tot de kleur "bruinrood", wat rood is dat naar bruin neigt.
In zwart-witfoto's zijn "wit" en "zwart" zelfs twee gelijkwaardige delen: ze mogen omgekeerd worden vermeld zonder dat de betekenis verandert: wit-zwartfoto's zien er net zo uit als zwart-witfoto's.
Het is dus een samenkoppeling van gelijkwaardige delen, en daar zetten we een koppelteken tussen.

Bron: "Handboek Spelling," J. De Schrijver en A. Neijt, Wolters Plantyn, 2005

10:45 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

06-06-08

Taalprobleem: tijd winnen, de tijd rekken, tijdrekken

FOUT Tijd kopen om een splijtende stemming te vermijden.
GOED Tijdrekken om een splijtende stemming te vermijden.

VERKLARING
"Tijd kopen" is een anglicisme, ontstaan uit "to buy time". In het Nederlands hebben we het over "tijd winnen", "de tijd rekken", "tijdrekken".

10:30 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taal, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |