05-04-07

Recensie "Modderland" door Paul Stewart en Chris Riddell

Modderland-trilogie, door Paul Stewart en Chris Riddell

recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

De grappige Modderland-trilogie behoort tot de categorie jeugdverhalen waar ook volwassenen zich mee amuseren. Bart belandt per ongeluk in een wereld waar magie bestaat. Spijtig genoeg zijn alle goede tovenaars verdwenen. Waarheen?

Niemand weet het, en er wordt naarstig - nou ja - gezocht. Bart wordt opgevangen door de meest klungelende tovenaar van de hele bende: Randalf de Wijze. De enige die niet verdween. Waarschijnlijk omdat hij niet genoeg tovenaar is voor de rol van verdwenen tovenaar. En hij is platzak, waardoor Bart het ook niet gemakkelijker krijgt. Onze held verlangt dan ook heftig naar huis, maar wordt op zijn tocht door de tovenaarswereld gelukkig vergezeld door zijn hond, Hendrik. En door de wat eigenwijze maar heus niet domme parkiet Veronica. Al bij al een gevarieerd gezelschap dat nét is opgewassen tegen de taken die Randalf aanneemt om wat geld te verdienen - al of niet ten dienste van de Gehoorde Baron, die van alles probeert om het zijn vrouw naar de zin te maken.

De zwart-wit-illustraties zijn met fijne pennentrekken neergezet, levendig, verzorgd, duidelijk en fantasievol. Modderland is meer dan een parodie op Middle-Earth. Die referentie plaatst het boek in het genre van de fantasy-epen, en je zou kunnen zeggen dat het scenario in hele grote lijnen op dat van "In de Ban van de Ring" lijkt. De titel van het derde deel, "Krijger zonder vrees", verwijst naar "Jan zonder vrees" en maakt duidelijk dat Paul Stewart uit meer bronnen put dan alleen Tolkien.

Vertaalster Erica Feberwee slaagde erin om de hele Modderland-trilogie de frisheid, originaliteit en humor te geven van het origineel, Muddle-Earth, een knipoogje naar Middle-Earth, het gebied waarin Tolkiens "In de ban van de ring" zich afspeelt. Humor is erg moeilijk te vertalen, zeker in een boekje dat in hoge mate steunt op een ironisch gebruik van bekende elementen, en dat tegelijk originele motieven inlast.

Overigens is de Modderland-trilogie niet de enige interessante parodie op een bekend fantasywerk. En ouder voorbeeld is "Tanja Grotter de magische contrabas"*. Het merkwaardige van dat boek is dat het min of meer het tegengestelde doet van de Moddertrilogie. Tolkien zelf heeft gezegd dat "In de Ban van de Ring" voor volwassenen is (en dat het over de dood gaat), terwijl de odderland-trilogie een jeugdboek is. "Tanja Grotter" daarentegen is voor volwassenen, terwijl het voorbeeld, "Harry Potter", voor kinderen vanaf 10 jaar is. Overigens werd "Tanja Grotter en de magische contrabas" door de uitgever van de Nederlandstalige "Harry Potter" beschuldigd van plagiaat, en heeft men zich niet durven verzetten tegen de veroordeling in kort geding. Dat betekent dat met "Tanja Grotter" niet gebeurde wat bijvoorbeeld wel gebeurde voor "De Da Vinci Code", namelijk dat de rechter de betrokken boeken volledig las. Was de zaak ten gronde behandeld, dan had men "Tanja Grotter" niet veroordeeld. Parodieën moeten immers mogen.

Ondergetekende zat na de eerste twee delen ongeduldig op het derde deel te wachten, waarin eindelijk duidelijk wordt wat er met de verdwenen tovenaars is gebeurd, of Bart terug thuis geraakt, en wat al die theelepels in het boek doen, want er is "één theelepel om allen te regeren, één theelepel om hen te vinden, één theelepel die hen naar het Giegelveld zal brengen en hen zal binden".

Het is een jeugdroman, geschikt vanaf 10 jaar, maar door de verwijzingen naar andere fantasyliteratuur, boeit hij ook volwassenen. Ondergetekende zat na het eerste deel dan ook ongeduldig op de volgende te wachten. Overigens beperkt het volwassenenamusement zich niet tot verwijzingen naar fantasyliteratuur, zoals blijkt als de Gehoorde Baron een oude liefde ontmmoet. Grappig is ook hoe het gedrag van de personages afwijkt van de fantasy-clichés.De trilogie verscheen eerder in drie delen: "Engelbert de Enorme", "Pas op, draken!" en "Krijger zonder Vrees". Nu zijn ze gebundeld in één kloeke paperback van 470 p's, verkrijgbaar voor een zachte prijs van nog geen 15 euro. Uren leesplezier.

De lezer krijgt er nog de fijne tekeningen van Chris Riddell bij cadeau. Zij tollen speels over de bladzijden en passen uitstekend bij de humor en fantasie van Stewart. Riddell slaagt er zelfs in boven elk hoofdstuk een ander figuurtje te tekenen dat een bord vasthoudt waarop het hoofdstuknummer staat.

* "Tanja Grotter en de magische contrabas" door Dmtri Jemets, 2003, Brussel, Roularta Books, genummerde en gelimiteerde editie, vertaling Loes Visser, paperback, 23 x 15,5 x 2 cm, 253 p's, ISBN 90-5466-504-1.
Prijs: oorspronkelijk 20 euro, maar doordat de veroordeling in kort geding herdrukken verhinderde, zou de zeldzaamheid van het boek de prijs al hebben doen stijgen.

Modderland-trilogie, Paul Stewart en Chris Riddell, 2007, Baarn, Uitgeverij De Fontein, geïllustreerd, oorspronkelijk: "Muddle-Earth", vertaling: Erica Feberwee, 20 x 12,5 x 3 cm, 162 o's, ISBN 978-90-261-2097-8.
Prijs:14,95 euro

17:52 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: literatuur, fantasy, sciencefiction, roman | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

15-02-07

Recensie "Donjon: De tranen van de reus" door Menu, Sfar en Trondheim

recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

De gegevens over de reeks en nevenreeksen van Donjon zijn een beetje verwarrend. Achterin "De tranen van de reus" wordt Mazan vermeld als de tekenaar van de nevenreeks "Donjon Monsters", maar zijn of haar naam wordt verder nergens in het album vermeld.
Die toewijzing is waarschijnlijk wat voorbarig. Jean-Christophe Menu daarentegen wordt wel vermeld. Vermoedelijk is hij dus de tekenaar van de tweede aflevering van de Monsters-subreeks, en beperkten Sfar en Trondheim zich tot supervisie en scenario.
Scenario is er wel. De achterflap vermeldt: "Het is - en dat blijkt ook in de praktijk - een levensgevaarlijke opdracht, ondanks de morele bijstand die Alcibiades van Jomanda krijgt. Hoe dat zal aflopen? Eerlijk gezegd doet dat er niet zo toe. Belangrijker is wat zich tussen het begin en het eind van dit verhaal afspeelt."
Een flaptekstschrijver is een copywriter, een reclametekstschrijver, die man of vrouw die er voor moet zorgen dat je je geld aan een of ander product besteedt, dat je misschien helemaal niet nodig hebt. Zoals Frederik Pohl al zei: "We're after your pocket-money."
Maar dat betekent niet dat ze altijd liegen, of alleen maar sterke verhalen vertellen. Deze flaptekstschrijver heeft namelijk wel gelijk.
De albums van de Donjon-reeks blijven boeiend door wat er zich tussen begin en eind afspeelt. De scenaristen trappen niet in de val om per se grootscheepse scenario's te willen opstellen, waarin eenzame herdersjongens het tot veelbelovende krijgen schoppen en tenslotte hun volk verlossen van de bedreiging van dolende ridders/boze magiërs/kwade krachten/universele vergissingen of de waarde van pi.
Integendeel. Ze gieten het verhaal vol fantasievolle verzinsels, personages, gebeurtenissen en grappen. Ze vermijden de val hun personages te sympathiek te willen maken.
Toegegeven: hun universum wordt er soms bepaald absurd door. Absurd in alle betekenissen van het woord. Niet alleen in de betekenis van: opgeblazen egels (opgeblazen egels vliegen al evenmin als opgeblazen kikkers), of omdat een heel stel mafketels de onmogelijke opdrachten van de koningin willen uitvoeren, of omdat de tranen van de reus de streek lijken te bevloeien, terwijl dat niet waar is.
Maar ook absurd door de ironie van het lot: de ultieme daad van de reus, de onbedoeld hardvochtige houding van Jomanda, de verhouding van Marvin met Sonia.
De weigering van de scenaristen om conventionele patronen te bevestigen is precies wat Donjon in het algemeen en "De tranen van de reus" in het bijzonder boven de middelmaat uittilt. Het is wel een uur of zo amusement, en het is onderhoudend en boeiend en grappig, maar het is niet naïef of dom of bekrompen.

"Donjon, Monsters, 2, De tranen van de reus", Jean-Christophe Menu, Joan Sfar, Lewis Trondheim, 2007, Amsterdam, Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, oorspronkelijk "Donjon Monstres 2, Le géant qui pleure", vertaling: Frits van der Heide, gebonden, 22,4 x 20,8 x 0,7 cm, 48 p's, ISBN 90-245-5438-6

prijs: 9,90 euro

22:30 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

11-12-06

Recensie "Donjon: Armageddon" door Sfar en Trondheim

Donjon Avondschemer: Armageddon, door Sfar en Trondheim

recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

Het is al het tiende album of zo van Donjon en de nevenreeksen dat ik lees, maar de tekeningetjes verrassen me nog altijd. Helemaal verwonderlijk is dat niet, want er werken op zijn minst vijf verschillende tekenaars aan mee. Deze voor Armageddon lijken gedetailleerder dan het werk voor De jeugd vliegt uit. Niettemin worden de tekenaars min of meer strak gehouden: ze moeten allemaal in dezelfde stijl werken.

Die stijl is eenvoudig maar erg efficiënt. Sommigen zullen denken dat je er niet voor moet kunnen tekenen, maar dat is nu net niet het geval. In Armageddon blijkt dat bijvoorbeeld tijdens de berechting van Marvin door zijn soortgenoten.

Ik vroeg me wel eens af, of ze nog inspiratie genoeg zouden hebben. Dat lijkt ook nog altijd het geval. Deze aflevering leest wel meer dan typische epische fantasy: ze begint als Marvin, bijgenaamd Koning Stof, en zijn metgezellen worden aangevallen door de vijandelijke legers van de Grote Khan. Maar dat is niet meer dan een inleiding om een nieuwe uitgangssituatie te scheppen, waarin Marvin met nieuwe problemen krijgt af te rekenen, bijgestaan door de tovenaar-junk Gilberto en een vleermuisje.

"Donjon Avondschemer: Armageddon" is het derde deel over de verhalen uit de nadagen van de toren. Er is van een toren (de Donjon uit de titel) helemaal geen sprake meer. Het meest opvallende aan deze aflevering is dat ze helemaal niet op zichzelf lijkt te staan. Als Marvin op het einde voor zich uitstaart over de resten van de verbrokkelde planeet, heb je het gevoel dat dit verhaal nog niet af is. Immers: wat is er gebeurd met Marvin de Rode? Dat het vervolg maar snel komt.

"Donjon, Avondschemer 103: Armageddon", Joan Sfar, Lewis Trondheim, 2006, Amsterdam, Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, oorspronkelijk "Donjon Crépuscule 103, Armageddon", vertaling: Frits van der Heide, gebonden, 22,4 x 20,8 x 0,7 cm, 48 p's, ISBN 90-245-5428-4

prijs: 9,90 euro

18:22 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: literatuur, fantasy, stripverhaal | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

23-11-06

Recensie: "Karamellosofie", door Wim Bruynooghe en Johnny Bekaert

Karamellosofie, gedichten door Wim Bruynooghe en tekeningen door Johnny Bekaert

recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

Wat me al jaren verbaast, is dat in onze zogenaamde jachtige maatschappij niet meer poëzie wordt gelezen.

Poëziebundels zijn immers doorgaans dun en ideaal om te lezen voor wie weinig tijd heeft. Bovendien zijn sommige boekjes gewoon erg amusant, zoals "Karamellosofie" van Wim Bruynooghe en Johnny Bekaert. De laatste illustreerde de korte puntdichten van de eerste.

De tekeningen ogen eenvoudig, en passen daardoor uitstekend bij de gedichtjes: hier geen ingewikkelde diepgravende filosofische beschouwingen over het heelal en de plaats van de mens daarin, maar een verscheidenheid aan altijd verrassende uitkomsten over kleine en grote dingen. Ze doen altijd glimlachen en soms eens nadenken. Wim kreeg niet zonder reden al prijzen voor zijn puntdichten.

De houterig aandoende tekeningen verbergen de goede beheersing van de tekenpen. Sommige figuurtjes lijken enkel maar de basistrekken van een mens weer te geven, maar Bekaert kan alles tekenen dat hij wil uitbeelden.

Een goed voorbeeld daarvan is de tekening van het personage dat de uitzonderlijk grote mond van iemand meet (p. 35): zo'n afbeelding werkt alleen als de tekenaar voldoende vaardig is om alle lichaamsverhoudingen te beheersen.

Ook de gezadelde cowboy (p. 21) is iets dat je alleen kunt tekenen als je geen knoeier bent. Je moet je trouwens ook nooit afvragen wat je ziet: de afbeeldingen zijn direct duidelijk. Eén uitzondering is de lopende band waarop koptelefoons in elkaar worden geknutseld (p. 55), maar dat heeft hij waarschijnlijk opzettelijk gedaan omwille van de dubbelzinnigheid.

"Karamellosofie" is een prettig boekje om zelf te lezen, en een mooi eindejaarsgeschenk.

"Karamellosofie", tekst: Wim Bruynooghe, tekeningen: Johnny Bekaert, 2006, Amsterdam, Uitgeverij A3, Agora Uitgeverscentrum, Aalst (Erembodegem), verkrijgbaar in de boekhandel, paperback, 16,6 x 16,4 x 0,8 cm, 78 p's, ISBN 90-77408-26-6.

Prijs: 14,50 euro

14:56 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: literatuur, poezie | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

09-11-06

"Ik ben geen boeddhist": reacties

Reacties op "Ik ben geen boeddhist"

"Maar wat je daar in drie regels weet te verwoorden vind ik zeer mooi, soort kleine juweeltjes die je meerdere keren leest. Mooie uitgave met pakkende illustraties.Wat mij betreft een zeer geslaagde 'oefening' en denk dat je wel meer positieve reacties gehad zal hebben."
Rob Boutmy

"Ik was verrast door "Ik ben geen boeddhist" omdat ook ik je alleen als prozaschrijver kende. Jouw tekenstijl herkende ik meteen uit De Tijdlijn. Mooie bundel! Mijn favorieten zijn 'De machete', 'De crashende schijf'en 'De vlinders.'
Inderdaad is dit verhaal [= De Verkoop, red.] donkerder van toon dan je haiku's. De teneergang van de mensheid wordt tussen de regels door mooi neergezet. Mijn complimenten, Peter."
Marco Knauff

14:30 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (2) | Tags: literatuur, poezie | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

18-10-06

Piraten, door John Matthews

Piraten, door John Matthews

bespreker: Peter Motte
onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn

De aanblik is niet bemoedigend: een doodskop met daaronder twee gekruiste botten. Een kop, bovendien, met een ooglapje rechts en een edelsteen in het linkerooggat. En dat tegen een zwarte achtergrond. Het voorplat van het boek 'Piraten' is een bizar model van lugubere kitsch, als het ware louter geschikt voor kinderen.

Maar dat is misleidend. Zowel kinderen als volwassen zullen plezier beleven aan dit boek. John Matthews heeft zich uitstekend gedocumenteerd en levert een inleiding tot zeerovers die in één avond is te behappen. De ingekleefde enveloppes, afgesloten met zegelvormige zelfklevers versierd met Jolly Roger, bevatten facsimile-documenten van de kapersbrief van William Kidd, een recruteringsbrief voor zeelieden uit 1779, en het doodvonnis van Bartholomeus Roberts. Er zijn een reproductie van een kaart van Jamaïca uit 1758, een uitvouwblad met piratenwapens, ingekleefde boekjes met zeemanstaal, een piratengalerij, piratenwapens, en een opsporingsposter voor Zwartbaard.

Kortom: het is niet alleen goed gedocumenteerd, het is ook creatief en speels aangebracht.

De auteur en zijn medewerkers verzamelden illustratiemateriaal en afbeeldingen van schepen en piraten. Zeer de moeite waard is de opengewerkte tekening van de Queen Anne's Revenge, het merkwaardige vlaggenschap van Zwartbaard, afgebeeld naast een lijst piratenvlaggen.

De tekst behandelt uiteenlopende aspecten van de piraterij. Het boek opent met de vroegste geschiedenis: de eerste bekende piratenactiviteit dateert van de 7e eeuw voor onze jaartelling. Het overzicht plaatst de Gouden Eeuw van de zeeschuimers in de historische context ervan.

Een opsomming van de behandelde onderwerpen camoufleert hoe boeiend het is: de kleding van de piraten, het leven aan boord en aan land, de gebruikte scheepstypen, het verschil tussen de overleveringen en de feiten, de vervolgingen en berechtingen, de straffen en de schatten, om af te sluiten met een hoofdstuk over piraten in fictie, met de nodige aandacht voor de film "Pirates of the Caribbean".

Het boek bevat de nodige opmerkelijke feiten: het vermeldt maar liefst vijf vrouwelijke piraten, en uit de artikelen van Zwarte Bart blijkt dat piraten een invaliditeitsverzekering hadden. Het werk is volledig genoeg om een recept te bevatten en de aanklacht tegen Mary Read en Anne Bonny. Er zijn lijsten van een scheepsvoorraad, piratenexecuties, en een verkoop van piratenbuit.

De tijdlijn achteraan leest als een chronologische samenvatting van de geschiedenis verteld in het boek. Evenmin te versmaden is de lijst zeevaarttermen. Wie meer wil weten, kan de opgesomde bronnen raadplegen.

Wie het dankwoord van John Matthews leest na het boek, wordt nog eens extra verrast: de auteur bedankt eerst en vooral Anne Avery. En wie wordt het eerst vermeld in de piratengalerij? Henry Avery!

Piraten, John Matthews, 2006, Kosmos-Z&K-uitgevers, geïllustreerd in kleur, met uitvouwbladen, ingekleefde boekjes en enveloppen met losse documenten, oorspronkelijk: "Pirates". 26 x 29,8 cm, 32 p's, ISBN 90-215-8020-9.

Prijs: 17,50 euro (gezien de afwerking goedkoop)

14:20 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: boeken, non-ficite, piraten | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

14-08-06

De Zondvloed IV: verslag

De Zondvloed IV
13 augustus 2003 om 14.30u
In de Ristaertzaal van het Stadhuis van Dendermonde (B)

De dag is voorbij.
Wat me vooral zal bijblijven, is de grote afwisseling onder de kunstenaars.
Er waren sterk geëngageerde mensen zoals Joke Kaviaar, halve humoristen zoals Peter Motte, filosofen zoals Frank Roger, voordrachtkunstenaars zoals Tin Vankerkom, experimentelen zoals Peter Wullen, sterk metaforische zoals Eric Rosseel, met het dichterschap worstelenden zoals Mirjam Al, romanschrijvers zoals Robert Verhoeven, en bezadigde dichters zoals Merik van der Torren.
Bovenstaande typeringen zijn niet alleen onvolledig, maar waarschijnlijk ook verkeerd.
De zaal werd gedecoreerd door schilderijen van oude meesters, en wat doeken van Peter Motte. Er waren ook boeken verkrijgbaar, maar sommigen dachten dat ze deel uitmaakten van de tentoonstellling.
Voor herhaling vatbaar, zeker door de afwisseling van het materiaal.

00:45 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (1) | Tags: literatuur, poezie, verhalen, voordrachten | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

Vorige 1 2 3 4 5 6