25-05-09

Lachen met "CAT" (4)

Het blijft grappig als je zit wat automatisch vertalen soms van een tekst maakt.
We hebben een aardige relcamebrief voor het vertaalbureau opgesteld, die begint met deze zin:
We doen u met plezier dit notaboekje cadeau, want Vertaalbureau Motte weet hoe belangrijk tekst en schrijven zijn.
We draaiden het door een vertaalprogramma, en niet het minste. En wat kregen we? Dittem:
We make you enjoy this gift note book, because Vertaalbureau Motte knows how important text and writing.
- "make" is een gebod
- waarom trouwens "make"?
- "note book" moet "notebook" zijn
- "enjoy" is een werkwoord, geen bijwoord of zo, zoals je zou verwachten van de vertaling van "met plezier"
- waar is die "zijn" op het einde van de zin gebleven?
- maar bovenal: de oorspronkelijke betekenis is eigenlijk volledig uit de zin verdwenen. Het idee dat Vertaalbureau Motte een cadeau geeft, is er niet meer.
Soms zijn we zelf verbaasd over de onmogelijke resultaten van automatisch vertalen.

11:31 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: automatisch vertalen, cat, computer aided translation, vertaaltools | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

19-05-09

Lachen met "CAT" (3)

Wat die beroemde zoekmachine presteert is niet veel beter dan wat vertaalprogramma's doen, maar die programma's hebben als voordeel dat er nog iemand tussen het programma en de eindgebruiker zit, nl. de vertaler. Hij kan de termenkeuze nog sturen en kiezen tussen de alternatieven.

De vertaalsite kiest gewoon zelf wat, soms duidelijk fout. Er is een voorbeeld bekend waarin "opknopingen" werd gebruikt i.p.v. "knopen" (als zelfstandig naamwoord). En dat is het dan. Uit een vertaalprogramma rolt doorgaans ook wartaal, maar het is zinniger, en vooral: de doelgroep is niet de eindgebruiker, maar de vertaler.

Die vertaler heeft ook de brontekst erbij en hij kent de taal daarvan zeer goed. Hij kan de voordelen van het programma benutten: consistente terminologie, hergebruik van zeer gelijkende zinnen, besparen van typewerk.

Bij de benadering van de zoekmachinevertaler heb je alleen maar de nadelen en niet de voordelen. De machine presenteert dat ruwe materiaal als eindproduct aan de verkeerde mensen: de eindgebruikers. Hij kan wel zien DAT er iets mis is, maar niet WAT en WAAROM, omdat hij het origineel niet ziet en vaak ook de taal daarvan niet kan lezen.

Firma's die hun gebruikershandleidingen op zo'n manier laten vertalen, zijn gewoon gevaarlijk bezig en dus ook onrechtmatig. Dat leidt vroeg of laat tot ongelukken en schadeclaims. Een verantwoordelijk bedrijf gaat dat dus niet zo doen.

Wat ook een rol speelt, is dat de doelgroep vaak de brontaal juist wél machtig is. Toch worden websites, brochures en persberichten in het Nederlands vertaald: niet omdat mensen uit de doelgroep ze anders niet kunnen lezen, maar om een voorkomende, beleefde en gedegen indruk temaken.

Een net bedrijf hoort gewoon het materiaal ook in de taal van de doelmarkt beschikbaar te hebben. En met een slordige machinevertaling bereik je dat doel niet. Integendeel, je maakt je dan belachelijk. De concurrentie haalt zulke bedrijven links en rechts in.

Als dat effect niet speelde, zou er veel vraag zijn naar vertalingen in het Interlingua. Iedereen met een beetje opleiding kan teksten in die taal namelijk spontaan lezen, in vrijwel heel Europa en Noord- en Zuid-Amerika. Toch wordt Interlingua nauwelijks gebruikt: het is onbeleefd om je zo te presenteren. en daar win je geen klanten mee.

08:00 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (2) | Tags: cat, computer aided translation, automatisch vertalen, vertaaltools | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |

18-05-09

Lachen met "CAT" (2)

Tegenwoordig kun je on line een bekende zoekmachine automatisch laten vertalen.

We probeerde het met onderstaande Nederlandse tekst:

- Momenteel staat de vertaling op hold.
- Dat betekent dus eigenlijk dat we met de leveringsdatum van 25 mei geen rekening meer moeten houden?
- Nee.
- Betekent dat dat het niet waar is dat we er geen rekening mee moeten houden, of betekent het dat we er wel nog rekening mee moeten houden?
- Gelieve er geen rekening meer mee te houden tot nader bericht.

We kregen deze Engelse tekst terug:

- Currently, the translation on hold.
- That means that we with the delivery date of May 25 no longer need to keep?
- No.
- Does that mean it is not true that we have not had to reckon with, or does it mean that we still had to reckon with?
- Please, do not take more into account until further notice.

Daarna hebben we die Engelse tekst voor de grap nog eens terugvertaald naar het Nederlands.

- Momenteel is de vertaling in de wachtstand.
- Dat betekent dat we met de levering van 25 mei niet meer hoeven te houden?
- No.
- Betekent dat dat het is niet waar dat we niet moesten rekening houden met, of betekent het dat we nog moesten rekening houden met?
- Alsjeblieft, geen rekening meer gehouden tot nader order.

16:43 Gepost door Peter Motte, vertaler van Vertaalbureau Motte in taal | Permalink | Commentaren (0) | Tags: computer aided translation, automatisch vertalen, cat, vertaaltools | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | | Pin it! |  Print | | |